IBlack Friday ligama eliqhelekileyo loLwesihlanu emva koMbulelo eMelika. Ngokwesiko liphawula ukuqala kwexesha lokuthenga ngeKrisimesi eMelika.
Iivenkile ezininzi zibonelela ngamaxabiso aphantsi kakhulu kwaye zivula kwangethuba, ngamanye amaxesha kwangethuba ezinzulwini zobusuku, nto leyo eyenza kube lolona suku lokuthenga oluxakekileyo lonyaka. Nangona kunjalo, umsitho wonyaka wokuthengisa unokuba ufihliwe kwiimfihlakalo kwaye uneembono ezithile zobuqhetseba.
Ukusetyenziswa kokuqala okurekhodiweyo kwegama elithi Black Friday kwinqanaba likazwelonke kwenzeka ngoSeptemba 1869. Kodwa kwakungengombandela wokuthenga iiholide. Iirekhodi zembali zibonisa ukuba eli gama lalisetyenziselwa ukuchaza abatyali-mali baseMelika eWall Street uJay Gould noJim Fisk, abathenga inxalenye enkulu yegolide yesizwe ukuze banyuse ixabiso.
Esi sibini asikwazanga ukuphinda siyithengise igolide ngenzuzo ephezulu ababeyicwangcisile, kwaye ishishini labo lapheliswa ngoSeptemba 24, 1869. Ekugqibeleni le nkqubo yavela ngoLwesihlanu kaSeptemba, yaphosa imakethi yesitokhwe ezantsi ngokukhawuleza yaza yatsho phantsi wonke umntu ukususela kwizigidi zezigidi zaseWall Street ukuya kubemi abahlwempuzekileyo.
Imarike yezabelo yehle ngama-20 ekhulwini, urhwebo lwangaphandle lwaphela kwaye ixabiso lesivuno sengqolowa nombona lehle ngesiqingatha kubalimi.
Usuku oluvusiweyo
Kamva, ePhiladelphia ngasekupheleni kweminyaka yoo-1950 nasekuqaleni kweminyaka yoo-1960, abemi basekuhlaleni baphinda balisebenzisa eli gama ukubhekisa kusuku oluphakathi koMbulelo kunye nomdlalo webhola ekhatywayo we-Army-Navy.
Lo msitho uza kutsala izihlwele ezinkulu zabakhenkethi nabathengi, nto leyo eza kubeka uxinzelelo olukhulu kwiiarhente zomthetho zasekuhlaleni ukuba zilawule yonke into.
Eli gama laqala ukufana nokuthenga ngasekupheleni kweminyaka yoo-1980. Abathengisi baphinda bavelisa iBlack Friday ukuze babonise ibali lasemva lendlela ababhali beencwadi ababesebenzisa ngayo imibala eyahlukeneyo, ebomvu kwingeniso embi kunye nomnyama kwingeniso entle, ukubonisa inzuzo yenkampani.
IBlack Friday yaba lusuku apho iivenkile ekugqibeleni zafumana inzuzo.
Eli gama lahlala likho, kwaye ukusukela ngoko, iBlack Friday iye yaguquka yaba ngumsitho othatha ixesha elide oye wavelisa iiholide ezininzi zokuthenga, ezifana neSmall Business Saturday kunye neCyber Monday.
Kulo nyaka, iBlack Friday ibibanjwe nge-25 kaNovemba ngelixa iCyber Monday ibibanjwe nge-28 kaNovemba. Ezi ziganeko zimbini zokuthenga ziye zafana kwiminyaka yakutshanje ngenxa yokuba zikufutshane.
IBlack Friday ikwabhiyozelwa eKhanada, kwamanye amazwe aseYurophu, eIndiya, eNigeria, eMzantsi Afrika naseNew Zealand, phakathi kwamanye amazwe. Kulo nyaka ndiqaphele ukuba ezinye zeevenkile zethu ezinkulu eKenya ezifana neCarrefour zinezibonelelo ngoLwesihlanu.
Emva kokuba ndithethe ngembali yokwenyani yeBlack Friday, ndingathanda ukukhankanya intsomi enye ebisoloko ithethwa kutshanje kwaye abantu abaninzi babonakala becinga ukuba inokuthenjwa.
Xa usuku, isiganeko okanye into ilandelwa ligama elithi “mnyama,” idla ngokunxulunyaniswa nento embi okanye engalunganga.
Kutshanje, kuvele intsomi enika utshintsho olubi kakhulu kwesi siko, esithi emva phaya ngeminyaka yoo-1800, abanini bamasimi aseMhlophe aseMzantsi babenokuthenga abasebenzi abamnyama abakhotyokisiweyo ngesaphulelo ngosuku olulandela uMbulelo.
NgoNovemba ka-2018, iposti yeendaba zoluntu yathi ifoto yabantu abamnyama benamatyathanga entanyeni yabo yathathwa “ngexesha lorhwebo lwamakhoboka eMelika,” kwaye “yimbali ebuhlungu nentsingiselo yoLwesihlanu oluMnyama.”
Ixesha lokuthumela: Novemba-30-2022
